Przejdź do treści

Sprawdź ogólne zasady liczenia terminów przedawnienia roszczeń i ich przerwania

Chcesz pozwać dłużnika sprzed kilku lat albo z kolei fundusz windykacyjny żąda od Ciebie starego długu? Sprawdź zasadę końca roku kalendarzowego (art. 118 KC), szczególne terminy 2- i 3-letnie oraz przerwanie biegu.

Informacja ma charakter edukacyjny. Błędne wyliczenie dnia wymagalności lub przeoczenie przepisu szczególnego grozi przegraniem procesu i kosztami — zawsze potwierdź datę przedawnienia z radcą prawnym lub adwokatem.

Cztery zasady sprawdzania przedawnienia w Kodeksie cywilnym

  1. 01

    Najpierw wyklucz krótkie przepisy szczególne przed sięgnięciem po 6 i 3 lata!

    Ogólny termin to 6 lat, a dla świadczeń okresowych (czynsz, odsetki) i działalności gospodarczej — 3 lata (art. 118 KC), LECZ np. umowa o dzieło (art. 646), sprzedaż w zakresie firmy (art. 554) i odpłatne zlecenie zawodowe (art. 751) mają zaledwie 2 lata!

  2. 02

    Zastosuj regułę końca roku kalendarzowego dla terminów co najmniej 2-letnich

    Po nowelizacji art. 118 KC koniec terminu przedawnienia wynoszącego co najmniej dwa lata przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (31 grudnia) — zasada ta nie działa jednak dla terminów krótszych niż 2 lata (np. rocznych).

  3. 03

    Sprawdź, czy po drodze nie doszło do przerwania lub zawieszenia biegu

    Bieg przedawnienia przerywa (liczy się od nowa) pozew sądowy, wniosek egzekucyjny do komornika oraz uznanie długu przez dłużnika; zawezwanie do próby ugodowej od czerwca 2022 r. jedynie zawiesza bieg na czas postępowania ugodowego!

  4. 04

    Uważaj, by nieopatrznie nie zrzec się zarzutu przedawnienia wobec windykatora

    Podpisanie ugody ratalnej lub pisemnego oświadczenia ze zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia już PO upływie terminu przedawnienia może na nowo otworzyć wierzycielowi drogę sądową (choć konsumenta chroni art. 117 § 2(1) KC).

Przykład działania

Dwa różne roszczenia przedstawione do wstępnej weryfikacji

1) Roszczenie prywatnego pożyczkodawcy wobec znajomego o zwrot pożyczki z terminem spłaty 15 marca 2020 r. (brak jakichkolwiek pism w sądzie). 2) Roszczenie grafika o zapłatę za oddane dzieło (projekt katalogu) wydane 10 maja 2023 r.

Zestawienie przepisów ogólnych i szczególnych

1. Prywatna pożyczka (poza działalnością gospodarczą): termin ogólny 6 lat z art. 118 KC, przesunięty na koniec roku kalendarzowego — upływa z dniem 31 grudnia 2026 r. 2. Umowa o dzieło: uwaga na przepis szczególny art. 646 KC! Roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem 2 lat od dnia oddania dzieła, a z uwagi na 2-letni wymiar termin wydłuża się na koniec roku (art. 118 zd. 2 KC) — upłynął z dniem 31 grudnia 2025 r. 3. Przed pozwem skonsultuj z prawnikiem ewentualne maile dłużnika pod kątem niewłaściwego uznania długu przerywającego bieg.

Najgroźniejszą pułapką jest założenie, że każda faktura firmy przedawnia się po 3 latach — przy sprzedaży towarów i umowie o dzieło termin wynosi tylko 2 lata.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przedawniony dług całkowicie przestaje istnieć i znika z rejestrów dłużników BIG?

Przedawnienie nie powoduje wygaśnięcia samego zobowiązania, lecz zamienia je w tzw. zobowiązanie naturalne (nie można go przymusowo wyegzekwować przez sąd i komornika, ale wpis w BIG bywa przetwarzany do 6 lat od wymagalności na zasadach ustawy o BIG).

Czy częściowa wpłata 50 zł na poczet starego długu po namowie windykatora szkodzi konsumentowi?

W trakcie biegu przedawnienia wpłata stanowi uznanie długu i przerywa bieg; po upływie przedawnienia wobec konsumenta działa silniejsza ochrona z art. 117 § 2(1) KC, ale mimo to nie wykonuj pochopnych wpłat ani nie podpisuj ugód ze starymi długami bez weryfikacji prawnej.

Ile wynosi przedawnienie długu stwierdzonego już prawomocnym wyrokiem sądu albo ugodą sądową?

Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub zatwierdzoną ugodą przedawnia się z upływem 6 lat, jednak roszczenie o odsetki należne w przyszłości przedawnia się już z upływem 3 lat (art. 125 § 1 KC).

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania